Avrupa Akdeniz İşbirliği (MEDA)
BARSELONA BİLDİRGESİ
AVRUPA-AKDENİZ KONFERANS'INDA KABUL
EDİLMİŞTİR
(27-28 Kasım 1995)
Barselona'da yapılan
Avrupa-Akdeniz Konferansı'nda bir araya gelen:
Konsey Başkanı ve İspanya Dışişleri Bakanı Bay Javier SOLANA tarafından
temsil edilen : Avrupa Birliği Konseyi,
Başkan Yardımcısı Bay Manuel MARIN tarafından temsil edilen Avrupa
Komisyonu,
Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Bay Klaus KINKEL tarafından
temsil edilen : Almanya,
Dışişleri Bakanı Mohamed Salah DEMBRI tarafından temsil edilen Cezayir,
Dışişleri Bakanlığından sorumlu Devlet Bakanı Bayan Benita FERRERO-WALDNER
tarafından : temsil edilen Avusturya,
Dışişleri Bakanı Bay Erik DERYCKE tarafından temsil edilen Belçika,
Dışişleri Bakanı Bay Alecos MICHAELIDES tarafından temsil edilen Kıbrıs
Rum Kesimi,
Dışişleri Bakanlığından sorumlu Devlet Bakanı Bay Ole Loensmann POULSEN
tarafından : temsil edilen Danimarka,
Dışişleri Bakanı Bay Amr MOUSSA tarafından temsil edilen Mısır,
Avrupa Birliği .ile ilişkilerden sorumlu Devlet Bakanı Bay Carlos
WESTENDORP tarafından : temsil edilen İspanya,
Dışişleri Bakanı Bayan Tarja HALONEN tarafından temsil edilen
Finlandiya,
Dışişleri Bakanı Bay Herve de CHARETTE tarafından temsil edilen Fransa,
Dışişleri Bakanı Bay Kârolos PAPOULIAS tarafından temsil edilen Yunanistan,
Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Bay Dick SPRING tarafından
temsil edilen İrlanda,
Dışişleri Bakanı Bay Ehud BARAK tarafından temsil edilen İsrail,
Dışişleri Bakanı Bayan Susanna AGNELLI tarafından temsil edilen İtalya,
Dışişleri Bakanı Bay Abdel-Karim KABARITI tarafından temsil edilen
Ürdün,
Dışişleri Bakanı Bay Fares BOUEZ tarafından temsil edilen Lübnan,
Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri, Dış Ticaret ve İşbirliği Bakanı Bay
Jacques F. POOS : tarafından temsil edilen Lüksemburg,
Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Prof. Guido DE MARCO tarafından
temsil edilen : Malta,
Başbakan ve Dışişleri Bakanı Bay Abdellatif FILALI tarafından temsil
edilen Fas,
Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Bay Hans van MIERLO tarafından
temsil edilen · Hollanda,
Dışişleri Bakanı Bay Jaime GAMA tarafından temsil edilen Portekiz,
Kraliçenin Danışmanı, Parlamento Üyesi ve Dışişleri ve Uluslar Topluluğu
İşleri Bakanı Bay : Malcolm RIFKIND tarafından temsil edilen Birleşik
Krallık,
Dışişleri Bakanı Bay Farouk AL-SHARAA tarafından temsil edilen Suriye,
Dışişleri Bakanı Bayan Lena HJELM-WALLEN tarafından temsil edilen İsveç,
Dışişleri Bakanı Bay Habib Ben YAHIA tarafından temsil edilen Tunus,
Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Bay Deniz BAYKAL tarafından
temsil edilen : Türkiye,
Filistin Yönetimi Başkanı Bay Yassir ARAFAT tarafından temsil edilen
Filistin Yönetimi
- kapsamlı işbirliği ve dayanışma temelinde ve komşuluk ve tarihin
biçimlendirdiği bağların ayrıcalıklı niteliği doğrultusunda, Akdeniz'in
stratejik önemini vurgulayarak ve gelecekteki ilişkilerine yeni bir
boyut katma arzusuyla hareket ederek;
- Akdeniz'in her iki tarafındaki yeni siyasi, ekonomik ve toplumsal
meselelerin, koordine edilmiş ve bütüncül bir biçimde karşılanması
gereken ortak meydan okumalar oluşturduğunun bilincinde olarak;
- bu amaçla, ortaklık ruhuna dayanan ve her katılımcının kendine özgü
niteliklerine, değerlerine ve ayırt edici özelliklerine gereğince saygı
gösteren, çok taraflı ve kalıcı bir ilişkiler çerçevesi kurma kararıyla;
- bu çok taraflı çerçeveyi, korunması önemli olan ve özgül nitelikleri
vurgulanması gereken ikili ilişkilerin tamamlayıcı unsuru sayarak;
- söz konusu Avrupa-Akdeniz inisiyatifinin bölgede barış, istikrar ve
gelişmeye yönelik diğer inisiyatiflerin yerine konulmasının
amaçlanmadığını, tersine bunların başarısına katkıda bulunacağını
vurgulayarak; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin ilgili kararları
ve içerdikleri bütün anlamla birlikte barış karşılığı toprak ilkesi de
dahil olmak üzere Madrid'de toplanan Orta Doğu Barış Konferansı için
yapılan çağrıda belirtilen ilkeler temelinde Orta Doğu'da adil, kapsamlı
ve kalıcı bir barış çözümünün gerçekleşmesini desteklediklerini ifade
ederek;
Akdeniz havzasını, barış, istikrar ve refahı
güvenceye alacak bir diyalog, mübadele ve işbirliği alanına dönüştürmek
şeklindeki genel hedefin demokrasi ve insan haklarına saygının
güçlendirilmesini, sürdürülebilir ve dengeli bir ekonomik ve sosyal
gelişmeyi, yoksullukla mücadele önlemlerini ve kültürler arasındaki
karşılıklı anlayışın artmasını gerekli kıldığı ve bunların tümünün
ortaklığın vazgeçilmez unsurları olduğu inancıyla, düzenli bir esasla
güçlendirilmiş bir siyasi diyalog, ekonomik ve mali işbirliğinin
geliştirilmesi ve ortaklığın üç unsuru olan sosyal, kültürel ve insani
boyutlara daha fazla önem verilmesi yoluyla katılımcılar arasında kapsamlı
bir ortaklık - Avrupa-Akdeniz Ortaklığı kurmak konusunda anlaşmaya
varmışlardır.
SİYASİ ORTAKLIK VE GÜVENLİK KONULARINDA ORTAKLIK: ORTAK BİR BARIŞ VE
İSTİKRAR ALANININ KURULMASI
Katılımcılar, Akdeniz bölgesinde barış, istikrar ve güvenliğin
ellerindeki bütün olanaklarla desteklemeyi ve güçlendirmeyi taahhüt
ettikleri ortak bir değer olduğu yolundaki inançlarını ifade ederler. Bu
amaçla, uluslararası hukukun temel ilkelerine saygı esasıyla düzenli
aralıklarla yapılacak güçlendirilmiş bir siyasi diyaloğa girmeyi kabul
ederler ve iç ve dış istikrar konularında , bir dizi ortak hedefi teyid
ederler.
Bu ruhla hareket eden katılımcılar ilkeler bildirgesinde aşağıdaki
taahhütlerde bulunurlar:
- Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ve İnsan Hakları Evrensel
Bildirgesi'nin yanı sıra başta taraf oldukları bölgesel ve uluslararası
belgelerde yer alan yükümlülükler olmak üzere uluslararası hukuk
çerçevesindeki diğer yükümlülüklerine uygun biçimde hareket
edeceklerdir.
- Katılımcıların her birinin kendi siyasi, sosyo-kültürel, ekonomik ve
adli sistemini serbestçe seçme ve geliştirme hakkını tanıyarak kendi
siyasi sistemlerinde hukuk devletini ve demokrasiyi geliştireceklerdir
- Irk, milliyet, dil, din ve cinsiyet ayrımı gözetmeksizin, gerek
bireysel olarak gerek aynı grubun diğer üyeleriyle birlikte, anlatım
özgürlüğü, barışçıl amaçlarla örgütlenme özgürlüğü, düşünce, vicdan ve
din özgürlüğü dahil olmak üzere insan hakları ve temel özgürlüklere
saygılıdırlar ve bu hak ve özgürlüklerin meşru yollarla etkili biçimde
kullanımını garanti ederler.
- Taraflar arasında diyalog yoluyla, insan hakları, temel özgürlükler,
ırkçılık ve yabancı düşmanlığı konusundaki bilgi alışverişine olumlu
yaklaşacaklardır.
- Toplumlarındaki çoğulculuk ve çeşitliliğe saygı gösterecek ve
güvenceye alacak, toplumdaki farklı gruplar arasında höşgörüyü
geliştirecek ve hoşgörüsüzlük, ırkçılık ve yabancı düşmanlığı
tezahürleriyle mücadele edeceklerdir. Katılımcılar, insan hakları ve
temel özgürlükler konusundaki eğitimin önemini vurgularlar.
- Birbirlerinin eşit hükümranlığına ve hükümranlığın içerdiği bütün
haklara saygı gösterecek ve uluslararası hukuk çerçevesinde
üstlendikleri yükümlülükleri iyi niyetle yerine getireceklerdir.
- Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'nin amaçları ve ilkeleri ile
Devletler'in toprak bütünlüğüne ilişkin olarak taraflar arasındaki
anlaşmalarda ifadesini bulan normlar da dahil olmak üzere uluslararası
hukukun ilgili normlarına her zaman uygun hareketederek halkların eşit
haklarına ve kendi geleceklerini belirleme haklarına saygı
göstereceklerdir.
- Uluslararası hukuk kuralları uyarınca, başka bir ortağın içişlerine
dolaysız veya dolaylı biçimde müdahele etmekten kaçınacaklardır.
- Diğer ortakların her birinin toprak bütünlüğüne ve birliğine saygı
göstereceklerdir
- Aralarındaki ihtilafları barışçıl yollarla çözeceklerdir; bütün
katılımcilara kuvvet yoluyla toprak elde edilmesi de dahil olmak üzere
bir başka katılımcının toprak bütünlüğüne karşı kuvvet kullanma
tehdidinde bulunmaktan ve kuvvete başvurmaktan kaçınma çağrısında
bulunurlar ve BM Sözleşmesi ve uluslararası hukuk uyarınca hükümranlığın
meşru yollarla eksilcsiz uygulanması hakkını yeniden teyid ederler.
- Özellikle imzaladıkları uluslararası belgeleri onaylayarak ve
uygulayarak, bu tür belgelere katılarak ve başka uygun önlemleri alarak
terörizmin önlenmesi ve terörizmle mücadele alanında aralarındaki
işbirliğini güçlendireceklerdir.
- Örgütlü suçların yayılması ve çeşitlenmesine karşı birlikte
savaşacaklar ve uyuşturucu sorununun bütün yönleriyle mücadele
edeceklerdir.
- Gerek NPT, CWC, BWC, CTBT (1) gibi silahların kontrolü ve
silahsızlanma anlaşmaları ve/ veya denetim rejimleri de dahil silahtan
arındırılmış alanlargibi bölgesel düzenlemeleri içeren, nükleer,
kimyasal ve biyolojik silahların yayılmasını önlemeye yönelik
uluslararası ve bölgesel rejimler manzumesine riayet etmek ve bağlı
kalmak gerekse silah kontrolü, silahsızlanma ve silahların yayılmasını
önlemeye yönelik sözleşmeler çerçevesindeki taahhütlerini iyi niyetle
yerine getirmek suretiyle nükleer, kimyasal ve biyolojik silahların
yayılmasını önleme doğrultusunda hareket ederek bölgesel güvenliği
geliştireceklerdir.
Taraflar, kitle imha silahlarından, nükleer,
kimyasal ve biyolojik silahlardan ve bunların sevk sistemlerinden
arındırılmış, karşılıklı olarak ve etkili biçimde denetlenebilir bir Orta
Doğu Bölgesi doğrultusunda çaba göstereceklerdir.
- Taraflar, ayrıca, nükleer, kimyasal ve biyolojik silahların
yayılmasını ve konvansiyonel silahların aşırı birikimini önlemeye
yönelik pratik adımları dikkate alacaklardır.
- Mümkün olan en az asker ve silahla ve CCW'ye (2) riayet ederek aynı
düzeyde güvenlik ve karşılıklı güveni koruma yönündeki kararlılıklarını
teyid eden taraflar meşru savunma ihtiyaçları ötesinde askeri kapasite
geliştirmekten kaçınacaklardır.
- Aralarında iyi komşuluk ilişkilerini geliştirebilecek koşulları
teşvik edecek ve istikrar, güvenlik, refah ve bölgesel ve alt-bölgesel
işbirliğine yönelik süreçleri destekleyeceklerdir.
- Uzun dönemde bu amaçla bir Avrupa-Akdeniz paktının kurulması
olasıliğı da dahil olmak üzere "Akdeniz'de bir barış ve istikrar
alanı"nın oluşturulmasına yönelik olarak taraflar arasında alınabilecek
güven ve istikrar artırıcı önlemleri dikkate alacaklardır.
EKONOMİK VE MALİ ORTAKLIK: ORTAK BİR REFAH
ALANIN KURULMASI
Katılımcılar, ortak bir refah alanı kurulması hedeflerine erişilmesi
doğrultusunda sürdürülebilir ve dengeli bir ekonomik ve sosyal gelişmeye
verdikleri önemi vurgularlar.
Ortaklar, borç sorunun Akdeniz bölgesindeki ülkelerin ekonomik gelişmesi
açısından doğurabileceği güçlüklerin farkındadır. İlişkilerinin önemini
dikkate alarak yetkili forumlarda ilerleme sağlamak amacıyla aralarındaki
diyaloğu sürdürmeyi kabul ederler.
Katılımcılar, farklı ölçülerde bile olsa ortak zorlukları göğüslemek
zorunda olduklarının bilinciyle aşağıdaki uzun dönemli hedefleri belirler:
- Sürdürülebilir sosyo-ekonomik gelişmenin hızlandırılması;
- Halklarının yaşama koşullarının iyileştirilmesi, istihdam düzeyinin
yükseltilmesi ve Avrupa Akdeniz bölgesindeki gelişmişlik farkının
azaltılması;
- Bölgesel işbirliği ve bütünleşmenin teşviki.
Bu hedefler doğrultusunda, katılımcılar,
farklı gelişmişlik düzeyleri hesaba katılarak aşağıdaki unsurlara dayanacak
olan bir ekonomik ve mali ortaklık kurmayı kararlaştırırlar:
- Bir serbest ticaret bölgesinin kademeli olarak kurulması;
- Uygun ekonomik işbirliğinin ve ilgili alanlarda koordine eylemin
uygulanması;
- Avrupa Birliği'nin ortaklarına sağladığı mali yardımda önemli bir
artış.
A. SERBEST TİCARET BÖLGESİ
Serbest ticaret bölgesi yeni Avrupa-Akdeniz Anlaşmaları ve Avrupa
Birliği'nin ortakları arasındaki serbest ticaret anlaşmaları yoluyla
kurulacaktır. Taraflar, DTÖ'den kaynaklanan yükümlüklerin gereğince yerine
getirilmesi sonucu ticaretin büyük bölümünü kapsayacak olan bu bölgenin
tedricen kuruluşu için hedef tarih olarak 2010 yılını belirlemişlerdir.
Bu bölgede serbest ticaretin tedricen geliştirilmesi amacıyla: mamül
ürünlerin ticaretindeki tarife engelleri ve tarife-dışı engeller taraflar
arasında müzakere edilecek takvimlere uygun olarak kademeli biçimde
kaldırılacaktır; geleneksel ticaret akışlarından yola çıkılarak, çeşitli
tarım politikalarının imkan verdiği ölçüde ve GATT müzakerelerinde elde
edilen sonuçlara gereğince riayet edilerek tarım ürünleri ticareti taraflar
arasında karşılıklı tercihli giriş yoluyla kademeli olarak
serbestleştirilecektir; iş kurma hakkı da dahil hizmet ticareti, GATS
anlaşmasına gereğince riayet edilerek kademeli olarak
serbestleştirilecektir.
- Katılımcılar, bu serbest ticaret bölgesinin kademeli olarak
kuruluşunu aşağıdaki yollarla kolaylaştırmaya karar vermişlerdir:
- Menşe kuralları, belgelendirme, fikri ve sınai mülkiyet haklarının
ve rekabetin korunmasına ilişkin uygun önlemlerin kabulü;
- Piyasa ekonomisi ilkelerine dayalı politikaların izlenmesi ve
geliştirilmesi ve ihtiyaçları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri göz
önünde tutularak ekonomilerinin bütünleştirilmesi;
- Özel sektörün teşvikine ve gelişimine, üretici sektörün düzeyinin
yükseltilmesine ve piyasa ekonomisi için elverişli kurumsal ve
düzenleyici çerçevenin kurulmasına öncelik tanınarak ekonomik ve sosyal
yapıların uyarlanması ve modernizasyonu;
- Teknoloji transferlerini artıracak mekanizmaların teşviki.
B. EKONOMİK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNE EYLEM
İşbirliği, özellikle aşağıda sayılan alanlarda geliştirilecektir. Bu
bakımdan, katılımcılar:
- Ekonomik gelişmenin, yatırımların temeli olan iç tasarrufların yanı
sıra doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıyla desteklenmesi gereğini
kabul ederler. Özellikle, teknoloji transferi ve üretimin ve ihracatın
artması sonucunu verebilecek bu tür yatırımların önündeki engellerin
kademeli olarak kaldırılması yoluyla yatırımlara elverişli bir ortamın
oluşturulmasının önemini vurgularlar,
- Gönüllü esasa dayanan ve özellikle ortakların kendi aralarındaki
ticareti geliştirme amacıyla yapılan bölgesel işbirliğinin bir serbest
ticaret bölgesinin oluşturulmasında temel önem taşıyan bir etmen
olduğunu teyid ederler.
- İşletmeleri kendi aralarında anlaşmalar yapmaya teşvik ederler ve
olumlu bir ortam ve düzenleyici çerçeve oluşturarak bu işbirliğini ve
sanayide modernizasyonu desteklemeyi taahhüt ederler. KOBİ'ler için bir
teknik destek programının kabul edilmesi ve uygulanması gereğini kabul
ederler;
- Bölgesel bir yaklaşım ve daha fazla işbirliğinin yanı sıra mevcut
çok taraflı programların daha iyi koordine edilmesini gerekli kılan
çevre konusundaki karşılıklı bağımlılıklarını vurgularlar ve Barselona
Sözleşmesi ile Akdeniz Eylem Planı'na bağlılıklarını teyid ederler.
Ekonomik gelişmenin çevrenin korunmasıyla bağdaştırılmasının, çevre
boyutunun ekonomik politikanın ilgili unsurlarına dahil edilmesinin ve
çevreyi olumsuz etkileyebilecek sonuçların azaltılmasının önemini kabul
ederler. Çölleşmeyle mücadele de dahil olmak üzere kısa ve orta dönemli
bir öncelikli eylem programı hazırlamayı ve uygun teknik ve mali
destekleri bu eylemler üzerinde yoğunlaştırmayı taahhüt ederler;
- Kadınların gelişmedeki temel rolünü kabul ederler ve onların
ekonomik ve sosyal hayata ve istihdam yaratılmasına aktif katılımını
desteklemeyi taahhüt ederler;
- Balık stoklarının korunmasının ve rasyonel yönetiminin ve kültür
balıkçılığı da dahil olmak üzere stoklara ilişkin araştırmalarda
işbirliğinin geliştirilmesinin önemini vurgularlar ve bilimsel eğitim ve
araştırmaları kolaylaştırmayı ve ortak araçların oluşturulmasını göz
önünde bulundurmayı taahhüt ederler;
- Avrupa-Akdeniz ekonomik ortaklığında enerji sektörünün sahip olduğu
merkezi önemi kabul ederler ve enerji politikaları alanında işbirliğini
güçlendirmeyi ve diyaloğu yoğunlaştırmayı kararlaştırırlar. Ayrıca,
enerji sektörü şirketlerinin enerji şebekelerini genişletmesine ve
bağlantıları artırmasına imkan verecek koşulların oluşturulmasında
işbirliğine girerek bu şirketlerin yatırımları ve faaliyetleri için
elverişli çerçeve koşulları oluşturmayı kararlaştırırlar;
- Su arzının, kaynakların uygun biçimde yönetimi ve geliştirilmesi ile
birlikte bütün Akdenizli ortaklar için öncelikli konular olduğunu ve bu
alanlarda işbirliğinin geliştirilmesinin gerekli olduğunu kabul ederler;
- Tarımın modernizasyonu ve yeniden yapılandırılmasında ve entegre
kırsal gelişmenin desteklenmesinde işbirliği yapmayı kararlaştırırlar.
Bu işbirliği özellikle teknik yardım ve eğitim, ortaklar tarafından
üretimi çeşitlendirmek üzere uygulanan politikaların desteklenmesi, gıda
konusunda bağımlığın azaltılması ve çevre dostu tarım uygulamalarının
teşviki üzerinde yoğunlaşacaktır. Katılımcılar, ayrıca yasadışı
bitkilerin ekiminin önlenmesinde ve etkilenen bölgelerin
geliştirilmesinde işbirliği yapmayı kabul ederler. Katılımcılar başka
alanlarda da işbirliğine girmeyi kabul ederler ve bu amaçla
- Verimli bir taşımacılık sisteminin kurulması da dahil olmak üzere
altyapıların geliştirilmesinin ve düzeyinin yükseltilmesinin, bilgi
teknolojilerinin gelişiminin ve telekomünikasyonda modernizasyonun
önemini vurgularlar. Katılımcılar, bu amaçla bir öncelikler programı
hazırlamayı kararlaştırırlar;
- Özellikle uluslararası taşımacılık hizmetleri sağlama serbestisi ve
uluslararası yüklere serbest erişim olmak üzere uluslararası deniz
ticaret hukukunun ilkelerine uymayı taahhüt ederler.DTÖ çerçevesinde
sürdürülmekte olan deniz yolu taşımacılığı hizmetlerine ilişkin çok
taraflı ticaret görüşmelerinin sonuçları, bu konuda anlaşmaya
varıldığında dikkate alınacaktır;
- Yerel yönetimler arasındaki ve bölgesel planlamanın desteklenmesine
yönelik işbirliğini teşvik etmeyi taahhüt ederler;
- Bilim ve teknolojinin sosyo-ekonomik gelişme üzerinde önemli bir
etkisi olduğu gerçeğinden hareketle bilimsel araştırma kapasitesi ve
geliştirme çalışmalarını güçlendirmeyi, bilimsel ve teknik personelin
eğitimine katkıda bulunmayı ve bilimsel ağların oluşturulması temelinde
ortak araştırma projelerine katılımı teşvik etmeyi kabul ederler;
- Yöntemleri uyumlaştırmak ve veri alışverişi yapmak amacıyla
istatistik alanında işbirliğini desteklemeyi kabul ederler.
C. MALİ İŞBİRLİĞİ
Katılımcılar, bir serbest ticaret bölgesinin kurulmasının ve
Avrupa-Akdeniz Ortaklığı'nın başarısının mali yardımlarda önemli bir artışı
gerekli kıldığı, bu yardımın her şeyden önce sürdürülebilir içsel gelişmeyi
ve yerli ekonomik aktörlerin harekete geçmesini teşvik etmesi gerektiği
görüşündedirler. Bu bağlamda aşağıdaki hususlara işaret ederler:
- Avrupa Doruğu, Cannes'da yaptığı toplantıda bu mali yardım için
1995-1999 döneminde kullanılabilir Topluluk bütçesi fonları biçiminde
4.685.000.000 ECU tahsis etmeyi kabul etmiştir. Bu, ilave krediler
biçimindeki AYB fonları ve Üye Devletler'in iki taraflı mali
katkılarıyla desteklenecektir;
- Ortakların her birinin özel niteliklerinin hesaba katıldığı, birkaç
yılı kapsayan bir program çerçevesinde yönetilen etkili mali işbirliği
gereklidir;
- Ortaklığın başarısını teminde sağlam makro-ekonomik yönetim temel
önem taşımaktadır. Bu amaçla, katılımcılarekonomik politikaları ve mali
işbirliğinin optimize edilmesinin yöntemine ilişkin diyaloğu
desteklemeyi kararlaştırırlar.
SOSYAL, KÜLTÜREL VE BEŞERİ ALANLARDA
ORTAKLIK: İNSAN KAYNAKLARININ GELİŞTİRİLMESİ, KÜLTÜRLER ARASINDA KARŞILIKLI
ANLAYIŞIN VE SİVİL TOPLUMLAR ARASINDAKİ MÜBADELENİN TEŞVİKİ
Katılımcılar, Akdeniz bölgesinin her yerindeki kültür ve uygarlık
geleneklerinin, bu kültürler arasındaki diyaloğun ve beşeri, bilimsel ve
teknolojik düzeydeki alışverişlerin halklarının birbirine yakınlaşmasında,
karşılıklı anlayışın geliştirilmesinde ve birbirlerini daha iyi
algılamalarının sağlanmasında vazgeçilmez önem taşıyan bir etmen olduğunu
kabul ederler.
Katılımcılar bu ruhla sosyal, kültürel ve beşeri konularda bir ortaklık
kurmayı kararlaştırırlar Bu amaçla:
- Kültürler ve dinler arasında diyalog ve saygının halkların
yakınlaşmasının zorunlu bir ön koşulu olduğunu yeniden teyid ederler. Bu
bağlamda kitle iletişim araçlarının, karşılıklı bir zenginleşme kaynağı
olarak kültürlerin birbirini kabul etmesi ve anlamasında oynayabileceği
rolün önemini vurgularlar;
- İnsan kaynaklarının geliştirilmesinin, özellikle gençlerin eğitimi
ve öğretimi bakımından ve aynı zamanda kültür alanında taşıdığı
vazgeçilmez niteliği vurgularlar. Her ortağın kültürel kimliğine saygı
göstererek kültürler arası alışverişleri ve farklı dillerin
öğrenilmesini destekleme ve kalıcı bir eğitim ve kültürel programlar
politikası uygulama niyetlerini ifade ederler; bu bağlamda, taraflar
özellikle idari usıillerin iyileştirilmesi yoluyla beşeri mübadeleleri
kolaylaştıracak önlemler almayı taahhüt ederler;
- Sağlık sektörünün sürdürülebilir gelişmedeki önemini kabul ederler
ve toplumun sağlık ve refahı geliştirmeye yönelik faaliyetlere etkili
katılımını destekleme niyetlerini ifade ederler;
- Ekonomik gelişmeyle el ele gitmesi gerektiğini düşündükleri sosyal
gelişmenin önemini kabul ederler. Gelişme hakkı dahil temel sosyal
haklara özel bir önem verirler;
- Sivil toplumun Avrupa-Akdeniz Ortaklığı'na vazgeçilmez bir katkı
yapabileceğini kabul ederler ve bunu halklar arasında karşılıklı
anlayışın ve yakınlaşmanın artması için vazgeçilmez bir etmen olarak
görürler;
- Dolayısıyla, ülke hukukları çerçevesinde, gelişmede aktif rol
oynayan siyasi ve sivil toplum önderleri, kültürel ve dinsel çevreler,
üniversiteler, araştırma çevreleri, medya, örgütler, sendikalar, kamu
işletmeleri ve özel işletmeler arasındaki mübadeleleri teşvik etmek
üzere gerekli ademi merkeziyetçi işbirliği araçlarını güçlendirmeyi
ve/veya uygulamaya koymayı kararlaştırırlar;
- Bu temelde, ademi merkeziyetçi işbirliği programları bağlamında
gençler arasındaki temasların ve mübadelelerin teşvik edilmesinin
önemini kabul ederler;
- Demokratik kurumları desteklemeye ve hukuk devleti ile sivil toplumu
güçlendirmeye yönelik eylemleri teşvik edeceklerdir;
- Mevcut nüfus eğilimlerinin, ekonomik hamleyi hızlandıracak uygun
politikalarla dengelenmesi zorunlu olan öncelikli bir mesele olduğunu
kabul ederler;
- Göç olgusunun ilişkilerinde oynadığı önemli, rolün farkındadırlar.
Başka şeylerin yanı sıra, mesleki eğitim programları ve istihdam
yaratılmasına yardımcı olacak programlar yoluyla göç baskısını azaltmaya
yönelik işbirliğini güçlendirmeyi kararlaştırırlar. Kendi ülkelerinde
yasal olarak ikamet eden göçmenlerin yürürlükteki mevzuat çerçevesinde
tanınan bütün haklarının korunmasını garanti etmeyi taahhüt ederler;
- Yasadışı göç konusunda daha yakın işbirliği tesis etmeyi
kararlaştırırlar. Bu bağlamda ortaklar uyruklarını kabul etme
sorumluluklarının bilincinde olarak, yasadışı statüde bulunan
uyruklarının ülkelerine kabulü için ilgili hükümleri ve önlemleri kabul
etmeyi kararlaştırırlar. Bu amaçla, Avrupa Birliği'nin Üye Devletleri,
yurttaşlar kavramının Topluluk amaçları bakımından tanımlandığı
biçimiyle Üye Devletler'in uyrukları anlamına geldiğini ifade ederler;
- Terörizmi önleme konusundaki işbirliğini çeşitli önlemlerle
güçlendirmeyi ve terörizme karşı birlikte daha etkili bir mücadele
sürdürmeyi kararlaştırırlar.
- Aynı şekilde, uyuşturucu kaçakçılığı, uluslararası suçlar ve
yolsuzluklarla ortaklaşa ve etkili bir biçimde mücadele etmeyi gerekli
görürler.
- Irkçılık, yabancı düşmanlığı ve hoşgörüsüzlüğe karşı kararlı bir
kampanya açılmasının öneminin altını çizerler ve bu amaçla işbirliğine
girmeyi kararlaştırırlar.
KONFERANS SONRASINDA YAPILACAK ÇALIŞMALAR
Katılımcılar:
- Barselona Konferansı'nın açık ve gelişmesi gereken bir sürecin
temelini oluşturduğıınu dikkate alarak;
- Bu Bildirge'de tanımlanan ilkeler ve hedefler temelinde bir ortaklık
kurma yolundaki iradelerini yeniden teyid ederek;
- Bu Avrupa-Akdeniz Ortaklığı'nı hayata geçirme kararlılığıyla;
- Bu hedefe erişmek için başlatılan kapsamlı diyaloğun sürdürülmesi ve
bir dizi özel eylem gerçekleştirilmesi gereğine inanarak
ilişikteki çalışma programını kabul ederler.
Dışişleri Bakanları, bu Bildirge'nin uygulanmasını izlemek ve ortaklığın
hedeflerine erişilmesini mümkün kılacak eylemleri tanımlamak amacıyla
düzenli aralıklarla toplanacaklardır.
Bakanların, üst düzey yetkililerin ve uzmanların belirli konular üzerinde
yapacağı özel toplantılar, deneyim ve bilgi alışverişi, sivil toplumda aktif
olanlar arasındaki temaslar ve diğer her türlü uygun araç kullanılarak
çeşitli faaliyetler sürdürülecektir.
Parlamenterler, bölge yönetimleri, yerel yönetimler ve sosyal ortaklar
arasındaki temaslar teşvik edilecektir.
Avrupa Birliği Troikası ile Akdenizli ortakların birer temsilcisinin
katılımıyla üst düzey yetkililerden oluşacak olan "Barselona Süreci İçin
Avrupa-Akdeniz Komitesi" Dışişleri Bakanları'nın toplantılarına hazırlık
yapmak, Barselona süreci ve bütün bileşenlerinin izleme çalışmalarının
envanterini çıkarıp bunları değerlendirmek ve çalışma programını güncellemek
amacıyla düzenli aralıklarla toplanacaktır.
Barselona çalışma programından ve "Barselona Süreci İçin Avrupa-Akdeniz
Komitesi"nin vardığı sonuçlardan kaynaklanan toplantılar için uygun hazırlık
ve izleme çalışmaları Komisyon'un bölümleri tarafından üstlenilecektir.
Dışişleri Bakanları'nın müteakip toplantısı daha sonra yapılacak
danışmalar temelinde belirlenecek olan Avrupa Birliği'nin On İki Akdenizli
Ortağı'ndan birinin ülkesinde 1997 yılının ilk yarısı içinde yapılacaktır.
(1) Sırasıyla Nükleer Silahların Yayılmasını Onleme Antlaşması; Kimyasal
Silahlar Sözleşmesi; Biyolojik Silahlar Sözleşmesi; Kapsamlı Nükleer Deneme
Yasağı Antlaşması. (2) Aşırı Derecede Yaralayıcı ve Ayrım Gözetmeyen
Etkileri Bulunan Bazı Konvensiyonel Silahların Kullanımının Yasaklanması
veya Kısıtlanması Sözleşmesi.
ÇALIŞMA PROGRAMI
I. GİRİŞ
Bu programın amacı, bölgesel ve çok taraflı eylemler yoluyla Barselona
Programı'nın hedeflerinin gerçekleştirilmesi ve ilkelerine uyulmasıdır.
Program özellikle AB ile Akdenizli ortakları arasındaki anlaşmalar
çerçevesinde uygulanan iki taraflı işbirliğinin yanı sıra diğer çok taraflı
forumlarda halen mevcut olan işbirliğini tamamlayıcı niteliktedir.
Çeşitli eylemlerin hazırlanması ve sürdürülmesi Barselona Bildirgesi'nde
öngörülen ilkeler ve mekanizmalar, doğrultusunda gerçekleştirilecektir.
Daha fazla işbirliğini gerektiren öncelikli eylemler aşağıda
sıralanmıştır. Bu, ortakların kabul etmesi durumda Avrupa-Akdeniz
İşbirliği'nin kapsamının diğer eylemleri de içerecek biçimde
genişletilmesine engel oluşturmaz.
Eylemler Devletler ile bunların yerel ve bölgesel yönetimlerinin yanı
sıra sivil toplum aktörleri ile de ilgili olabilir
Katılımcıların mutabakatıyla, diğer ülkelerve kuruluşlar da bu çalışma
programında öngörülen eylemlere iştirak edebilirler. Uygulama esnek ve
saydam bir biçimde gerçekleştirilmelidir.
Katılımcıların mutabakatıyla, gelecekteki Avrupa-Akdeniz işbirliğinde,
bölgede çeşitli düzeylerde yapılan ilgili görüşmelerden kaynaklanan fikirler
ve tavsiyeler uygun biçimde ve mümkün olduğu ölçüde hesaba katılacaktır.
Barselona Könferansı'ndan sonra mümkün olan en kısa süre içinde programın
uygulanmasına başlanmalıdır. Uygulama, Avrupa Komisyonu tarafından
hazırlanacak bir rapor temelinde, özellikle de aşağıda sözü edilen çeşitli
toplantıların ve Gruplar'ın raporları temelinde bir sonraki Avrupa Akdeniz
Konferansı'nda gözden geçirilecek ve Barselona Bildirgesi ile kurulan
"Barselona süreci için Avrupa-Akdeniz Komitesi" tarafından onaylanacaktır.
II. SIYASİ ORTAKLIK VE GÜVENLlK KONULARINDA ORTAKLIK ORTAK BİR BARIŞ
VE İSTİKRAR ALANININ KURULMASI
Akdeniz'de tedricen bir barış, istikrar ve güvenlik alanı kurulması
amacına katkıda bulunmak üzere, üst düzey yetkililer 1996'nın ilk üç aylık
dönemi içinde başlamak üzere düzenli aralıklarla toplanacaklardır. Üst düzey
yetkililer:
- Barselona Bildirgesi'yle kabul edilen ilkelerin uygulanması için en
uygun araçları ve yöntemleri incelemek üzere siyasal diyaloga
girecekler; ve
- Bir sonraki Avrupa-Akdeniz Dışişleri Bakanları Konferansı için
yeterince önceden pratik öneriler sunacaklardır.
Avrupa-Akdeniz bölgesindeki dış politika
enstitüleri, daha yoğun işbirliği amacıyla 1996'dan itibaren faaliyete
geçebilecek bir iletişim ağı kurmaya özendirilecektir.
III. EKONOMIK VE MALİ ORTAKl.IK: ORTAK BİR REFAH ALANININ KURULMASI
Aşağıdaki alanlardaki işbirliğini teşvik etmek üzere, uygun olduğu
biçimde, Bakanlar, görevliler ve uzmanlar arasında düzenli aralıklarla
toplantılar yapılacaktır. Bu toplantılar, uygun durumlarda, özel sektörün de
katıldığı konferanslar veya seminerlerle desteklenebilir.
Avrupa-Akdeniz Serbest Ticaret Bölgesi'nin Kurulması
Barselona Bildirgesi'nde öngörülen ilkeler doğrultusunda bir serbest
ticaret bölgesinin kurulması Avrupa-Akdeniz Ortaklığı'nın vazgeçilmez bir
unsurudur.
İşbirliği, serbest ticaretin tesisini kolaylaştıracak pratik önlemler ve
bunun sonuçları üzerinde, aşağıdaki konular dahil olmak üzere
yoğunlaştırılacaktır:
- Özellikle menşe birikimi uygulamasının kademeli olarak başlatılması
amacıyla gümrük alanında kuralların ve usullerin uyumlaştırılması; bu
arada, uygun durumlarda, özel durumlara özel çözümler bulunmasına olumlu
yaklaşılacaktır;
- Avrupa Standartlar Kuruluşları tarafından düzenlenen toplantılar
dahil olmak üzere standartların uyumlaştırılması;
- Tarım ürünleri ticareti karşısındaki mesnetsiz engellerin ortadan
kaldırılması ve bitki ve hayvan sağlığı kurallarının yanı sıra diğer
gıda mevzuatı alanında ilgili önlemlerin kabul edilmesi;
- Uyumlaştırılmış esasla güvenilir veri sağlamak amacıyla istatistik
kuruluşları arasında işbirliği;
- (Mevcut forumlarda başlatılan inisiyatifler saklı kalmak kaydıyla)
bölgesel ve alt-bölgesel işbirliği olanakları.
YATIRIMLAR
İşbirliğinin amacı, yatırımların önündeki engellerin tanımlanması ve
bankacılık sektöründeki araçlar dahil olmak üzere yatırımları teşvik edecek
araçların daha ağırlıklı olarak göz önünde tutulması suretiyle bu engellerin
kaldırılması için olumlu bir ortamın yaratılması olacaktır.
SANAYİ
Sanayide modernizasyon ve rekabet gücünün yükselmesi, Avrupa-Akdeniz
Ortaklığı'nın başarısının kilit unsurlarıdır. Bu bağlamda, özel sektör
bölgenin ekonomik gelişmesinde ve istihdam yaratılmasında daha önemli bir
rol oynayacaktır. İşbirliği aşağıdaki konular üzerinde yoğunlaşacaktır:
- Sınai dokunun değişen uluslararası ortama, özellikle de bilgi
toplumunun oluşumuna uyarlanması;
- Özelleştirme de dahil olmak üzere mevcut işletmelerin, özellikle
kamu sektörü işletmelerinin modernizasyonunun ve yeniden yapılanmasının
çerçevesi ve bu doğrultudaki hazırlıklar;
- Uluslararası standartların veya Avrupa standartlarının kullanımı ve
uygunluk testlerinin, belgelemenin, akreditasyonun ve kalite
standartlarının düzeyinin yükseltilmesi;
MED-INVEST çerçevesinde ve Avrupa Birliği'nde
kazanılan deneyim göz önünde bulundurularak ve küçük çalışma gruplarının
düzenlenmesi olasılığı da dahil olmak üzere KOBİ'ler arasında işbirliğini
teşvik edecek ve gelişmeleri için gerekli koşulları yaratacak yöntemlere
özel bir önem verilecektir.
TARlM
Bu konuların esas olarak ikili ilişkilerin kapsamında olduğuna işaret
edilmekle birlikte, bu alandaki işbirliği aşağıdaki konular üzerinde
yoğunlaşacaktır:
- Üretimi çeşitlendirmek üzere uygulanan politikalara destek;
- Gıda konusunda bağımlılığın azaltılması;
- Çevre dostu tarım uygulamalarının teşviki;
- Katılımcı Devletler'deki iş ve meslekleri temsil eden işletmeler,
gruplar ve kuruluşlar arasında gönüllü esasla daha yakın işbirliği;
- Özelleştirmenin desteklenmesi;
- Teknik yardım ve eğitim;
- Bitki ve hayvan sağlığı standartlarının uyumlaştırılması;
- Temel hizmetlerin düzeyinin yükseltilmesi ve bağlantılı ekonomik
faaliyetlerin geliştirilmesi dahil entegre kırsal gelişme;
- Kırsal bölgeler arasında işbirliği ve kırsal gelişmeyle ilgili
deneyim ve know-how alışverişi;
- Yasadışı bitkilerin ekimine son verilmesinden etkilenen bölgelerin
geliştirilmesi.
ULAŞTIRMA
Gerek AB ile Akdenizli ortakları arasında gerek ortakların kendi arasında
verimli ve karşılıklı işletilebilir ulaştırma ağları ve uluslararası deniz
taşımacılığı hizmetleri piyasasına giriş serbestisi, ticaret akışlarının
gelişmesi ve Avrupa-Akdeniz Ortaklığı'nın aksamadan işlemesi açısından
vazgeçilmez önem taşır.
Batı Akdeniz Ülkeleri Ulaştırma Bakanları 1995'te iki toplantıda bir
araya gelmişler ve Akdeniz'de Deniz Taşımacılığının Geliştirilmesi İçin
Bölgesel Konferans sonrasında Akdeniz Su Yolları Taşımacılığı Çalışma Grubu
birkaç yılı kapsayan bir programı kabul etmiştir.
İşbirliği aşağıdaki konular üzerinde yoğunlaşacaktır:
- Limanların ve hava limanlarının geliştirilmesi, mesnetsiz
kısıtlamaların kaldırılması, usullerin basitleştirilmesi, denizlerde ve
havada güvenliğin artırılması, deniz taşımacılığından kaynaklanan
kirliliğin daha etkili biçimde izlenmesi de dahil çevre standartlarının
yüksek düzeyde uyumlaştırılması ve uyumlaştırılmış trafik yönetimi
sistemlerinin geliştirilmesi yoluyla Akdeniz'de etkili, farklı biçimleri
içeren ve kombine bir deniz ve hava taşımacılığı sisteminin
geliştirilmesi;
- Akdeniz'in güney ve doğu kıyılarında doğu-batı kara bağlantılarının
geliştirilmesi;
- Karşılıklı işletilebilirliği sağlamak üzere Akdeniz ulaştırma
ağlarının Trans-Avrupa Ağı'na bağlanması.
ENERJİ
1995'te Tunus'ta
yüksek düzeyli bir Konferans düzenlenmiş, bunun izleme toplantısı Atina'da
yapılmış ve 20 Kasım 1995'te Madrid'de Enerji Konferansı toplanmıştır.
Enerji şirketlerine yapılacak yatırımlar ve bu şirketlerin faaliyetleri
için olumlu koşulların yaratılması amacıyla, gelecekteki işbirliği, başka
şeylerin yanı sıra aşağıdaki konular üzerinde yoğunlaşacaktır:
- Akdeniz ülkelerinin Avrupa Enerji Şartı Antlaşması ile bağlaııtı
kurmasının özendirilmesi;
- Enerji planlaması;
- Üreticiler ile tüketiciler arasındaki diyaloğun teşvik edilmesi;
- Petrol ve doğal gaz sektöründe arama, rafinasyon, taşımacılık,
dağıtım ve bölgesel ve bölgeler-arası ticaret;
- Kömür üretimi ve taşımacılığı;
- Enerji üretimi ve iletimi ve şebekelerin birbirine bağlanması ve
geliştirilmesi;
- Enerji verimliliği;
- Yeni ve yenilebilir enerji kaynakları;
- Enerji ile ilgili çevre konuları;
- Ortak araştırma programlarının geliştirilmesi;
- Enerji sektöründe eğitim ve bilgilendirme çalışmaları.
- Enerji sektöründe eğitim ve bilgilendirme.
TELEKOMÜNİKASYON VE BİLGİ TEKNOLOJİSİ
Modern ve verimli bir telekomünikasyon
ağı geliştirilmesi amacıyla işbirliği aşağıdaki konular üzerinde
yoğunlaşacaktır:
- Bilgi ve telekomünikasyon altyapıları (asgari düzenleyici çerçeve,
standartlar, uygunluk testleri, ağların karşılıklı çalıştırılabilirliği,
vb.);
- Avrupa ağları ile bağlantıları içeren bölgesel altyapılar;
- Hizmetlere erişim; ve
- Öncelikli uygulama alanlarında yeni hizmetler.
Avrupa ile Akdeniz arasındaki mübadelelerin
yoğunlaştırılması ve doğmakta olan bilgi ve iletişim altyapıları ile
kolaylaştıracaktır.
Bilgi toplumunun somut yararlarını gösterecek pilot projeler için zemin
hazırlamak üzere 1996'da bölgesel bir konferans düzenlenmesi
planlanmaktadır.
BÖLGESEL PLANLAMA
İşbirliği aşağıdaki konular üzerinde yoğunlaşacaktır:
- Avrupa-Akdeniz alanı için ülkelerin gereksinimlerine ve
özelliklerine uygun bir bölgesel planlama stratejisinin tanımlanması;
- Karşılıklı ilgi alanlarında sınır-ötesi işbirliğinin teşviki.
TURİZM
Turizm Bakanları 1995'te Kazablanka'da yaptıkları toplantıda Avrupa
Turizm Şartı'nı çalışmaları kabul etmişlerdir. Başlatılacak işbirliği
çalışmaları özellikle bilgilendirme, tanıtım ve eğitimle ilgili olacaktır.
ÇEVRE
İşbirliği aşağıdaki konular üzerinde yoğunlaşacaktır:
- Akdeniz bölgesindeki çevre sorunlarının saptanması ve uygun
durumlarda başlatılacak insiyatiflerin tanımlanması;
- Avrupa Komisyonu tarafından koordine edilen ve uzun dönemli
eylemlerle desteklenen müdahele için kısa ve orta dönemli bir öncelikli
çevre eylemi programı hazırlanmasına ve daha sonra bunun güncellenmesine
yönelik önerilerde bulunulması; başlıca eylem alanları olarak
aşağıdakiler kapsanmalıdır: su, toprak ve kıyı hizmetleri; bölgelerinin
entegre yönetimi; atık yönetimi;Akdeniz'de hava ve deniz kirliliğinin
önlenmesi ve kirlilikle mücadele; doğal güzelliklerin ve sitlerin
muhafazası ve yönetimi;özellikle erozyonun,toprak kalitesinin
bozulmasının,orman yangınlarının ve çölleşmenin önlenmesi ve bunlarla
mücadele edilmesi yoluyla Akdeniz ormanlarının korunması, muhafazası ve
restorasyonu; Topluluğun finansman teknikleri, mevzuat ve çevre yönetimi
alanındaki: deneyiminin aktarılması; çevre boyutunun bütün politikalara
dahil edilmesi
- Eylem programının uygulanmasını izlemek üzere düzenli bir diyaloğun
tesisi;
- Bölgesel ve alt-bölgesel işbirliğinin pekiştirilmesi ve Akdeniz
Eylem Planı ile koordinasyonun güçlendirilmesi;
- Çeşitli kaynaklarca yapılan yatırımların teşviki ve ilgili
uluslararası sözleşmelerin uygulanması;
- Başta önleyici önlemler ve uygun yüksek standartlar olmak üzere
gereğinde mevzuatın ve düzenleyici önlemlerin kabulünün ve
uygulanmasının teşviki.
BİLİM VE TEKNOLOJİ
İşbirliği aşağıdaki konular üzerinde yoğunlaşacaktır:
- Karşılıklı yarar ilkesi göz önünde tutularak araştırma ve
geliştirmenin teşviki ve bilimsel başarılarda aradaki mesafenin açılması
konusunun ele alınması;
- Akdenizli ortakların kendileri ile Avrupalı komşuları arasındaki
mesafeyi kapatmalarına en iyi biçimde imkan verecek bilim sektörleri ve
politikalarında deneyim alışverişlerinin artırılması;
- Ortak araştırma projelerine katılımınartırılması yoluyla bilimsel ve
teknik personelin eğitilmesi.
Mart 1995'te Sophia Antipolis'te yapılan
Bakanlar toplantısından sonra bir İzleme Komitesi kuruldu; bu komite ilk
toplantısını Barselona Konferansı'nın akabınde yapacaktır.Komıte,
Bakanlıklar düzeyinde mutabık kalınan politika önceliklerinin ortaklaşa
uygulanmasına yönelik tavsiyeler üzerinde duracaktır.
SU
Akdeniz Su Şartı 1992'de Roma'da kabul edildi.
Su, bütün Akdenizli ortaklar için öncelikli bir konudur ve su kıtlığı
gittikçe daha fazla hissedildiğinden önemi daha da artacaktır. Bu alandaki
işbirliği aşağıdaki amaçlara yönelik olacaktır:
- Mevcut ve gelecekteki ihtiyaçlar hesaba katılarak durum envanterinin
çıkarılması;
- Bölgesel işbirliğini pekiştirme yollarının saptanması;
- Su kaynaklarının, ûygun durumlarda ortak esasla olmak üzere,
planlanması ve yönetimini rasyonelleştirmek için önerilerde bulunulması;
- Yeni su kaynaklarının oluşturulmasına katkıda bulunulması.
BALIKÇILIK
Akdeniz balık stoklarının muhafazasının ve
rasyonel yönetiminin önemi göz önünde tutularak, Akdeniz Genel Balıkçılık
Konseyi çerçevesındekı işbirliği pekiştirilecektir.
1994'te Heraklion'da Bakanlar düzeyinde yapılan Balıkçılık Konferansı
doğrultusunda, 1996'da yapılacak toplantılar yoluyla hukuki alanda uygun
izleme eylemleri bu Komite ilk toplantısını gerçekleştirilecektir.
Kültür balıkçılığı dahil balık stoklarına ilişkin ortaklaşa uygulanmasına
yönelik tavsiyeler araştırmaların yanı sıra eğitim ve bilimsel
araştırmalardaki işbirliği geliştirilecektir.
IV. SOSYAL, KÜLTÜREL VE BEŞERİ ALANLARDA ORTAKLIK: İNSAN KAYNAKLARININ
GLİŞTİRİLMESİ, KÜLTÜRLER ARASINDA KARŞILIKLI ANLAYIŞIN VE SİVİL TOPLUMLAR
ARASINDAKİ MÜBADELELERİN TEŞVİKİ
İNSAN KAYNAKLARININ GELİŞTİRİLMESİ
Avrupa-Akdeniz ortaklığı, Akdenizli ortaklara özel önem verilerek
bölgenin her yerinde eğitim düzeylerinin yükseltilmesine katkıda
bulunmalıdır. Bu amaçla, başlangıçta mesleki eğitim, eğitim teknolojisi,
üniversiteler, diğer yüksek öğretim kurumları ve araştırmalar üzerinde
yoğunlaşılarak eğitim politikaları üzerinde düzenli bir diyalog
gerçekleştirilecektir. Gerek bu bağlamda gerek diğer alanlarda, kadınların
rolüne özel bir önem verilecektir. Gırnata'daki Avrupa Arap Ticaret Okulu ve
Torino'daki Avrupa Vakfı bu işbirliğine katkıda bulunacaklardır.
Modern yönetim yaklaşımlarını paylaşmak amacıyla mesleki eğitim
sektörünün temsilcilerini (politika kararlarını verenler, öğretim üyeleri,
eğitimciler, vb.) bir araya getirecek bir toplantı düzenlenecektir.
Üniversite ve yüksek öğrenim kurumlarının temsilcilerini bir araya
getirecek bir toplantı düzenlenecektir. Avrupa Komisyonu sürdürmekte olduğu
MED-Campus programını güçlendirecektir.
Eğitimde teknoloji konusunda da bir toplantı gerçekleştirilecektir.
BELEDİYELER VE BÖLGELER
Belediyelerin ve bölge yetkililerinin Avrupa: Akdeniz Ortaklığı'na
yakından katılması gereklidir. Kent ve bölge temsilcileri, aralarında
toplantılar düzenleyerek göğüslemeleri gereken ortak güçlükleri saptamak ve
deneyim alışverişinde bulunmak üzere her yıl kendi aralarında toplantı
düzenlemeye teşvik edilecektir. Bu, önceki deneyimler dikkate alınarak
Avrupa Komisyonu tarafından organize edilecektir
KÜLTÜRLER VE UYGARLIKLAR ARASINDA DİYALOG
Kültürler arası alışverişler ve yabancı dil öğrenilmesinin teşviki
yoluyla karşılıklı anlayışın geliştirilmesinin önemi göz önünde tutularak,
yetkililer ve uzmanlar, başka şeylerin yanı sıra aşağıdaki konularda somut
eylem önerileri yapmak üzere toplantılar gerçekleştirileceklerdir: kültürel
ve yaratıcı miras, kültürel ve sanatsal etkinlikler, ortak yapımlar (tiyatro
ve sinema), çeviriler ve kültürü yaymanın diğer araçları, eğitim.
Avrupa-Akdeniz bölgesindeki başlıca dinler arasındaki karşılıklı
anlayışın gelişmesi karşılıklı hoşgörü ve işbirliğinin güçlenmesini
getirecektir. Önyargıları, cehaleti ve bağnazlığı kırmak ve tabandaki
işbirliğini geliştirmek amacıyla dinlerin ve dinsel kurumların temsilcileri
ile ilahiyatçılar, akademisyenler ve diğerleri arasında düzenli aralıklarla
yapılacak toplantılara destek verilecektir. Stockholm'de (15/17.6.1995) ve
Toledo'da (4/7.11.1995) yapılan konferanslar bu bağlamda örnek alınabilir.
MEDYA
Medya organları arasında yakın etkileşim etmekte olan MED-Media programı
yoluyla bu etkileşimi aktif biçimde destekleyecektir. Bu bağlamda, medya
temsilcileri arasında her yıl bir toplantı düzenlenecektir. GENÇLİK
Gençler arasında mübadele, gelecek kuşakları Avrupa-Akdeniz ortakları
arasında daha yakın bir işbirliğine azırlamanın bir yolu sayılmalıdır. Bu
nedenle, Avrupa'da kazanılan deneyim temelinde ve ortakların ihtiyaçları göz
önünde tutularak bir Avrupa-Akdeniz Gençlik Mübadele Programı tesis
edilmelidir; bu programda, özellikle mesleki nitelikleri olmayanlar için
mesleki eğitimin ve gençlik alanındaki organizatörler ile sosyal çalışma
uzmanlarının eğitilmesinin önemi dikkate alınmalıdır. Avrupa Komisyonu,
AvrupaAkdeniz Dışişleri Bakanları'nın müteakip toplantısından önce gerekli
önerileri yapacaktır.
SİVİL TOPLUMLAR ARASINDA MÛBADELE
Üst düzey yetkililer, Avrupa-Akdeniz Ortaklığı'ndan kaynaklanan beşeri
mübadeleri, özellikle de resmi görevliler, bilim adamları, öğretim üyeleri,
işadamları, öğrenciler ve sporcular arasındaki mübadeleleri, özellikle
gereksiz idari engellerin mevcut olabileceği alanlarda idari usullerin
basitleştirilmesi dedahil olmak üzere kolaylaştırmak amacıyla düzenli
aralıklarla toplanacaklardır.
SOSYAL GELİŞME
Avrupa-Akdeniz Ortaklığı, başta kadınlar ve toplumun en muhtaç kesimleri
olmak üzere Akdenizli ortak Devletler'deki nüfusun yaşama ve çalışma
koşullarının iyileştirilmesine ve istihdam düzeyinin artırılmasına katkıda
bulunmalıdır. Bu bağlamda, ortaklar temel sosyal haklara saygıya ve bu
hakların geliştirilmesine özel bir önem atfederler. Bu amaçla, sosyal
politikalarda rol oynayanlar düzenli aralıklarla uygun düzeyde
toplanacaklardır.
SAĞLIK
Ortaklar, bu alandaki işbirliğini aşağıdaki alanlar üzerinde
yoğunlaştırmayı kabul ederler:
- Bilinç, bilgi ve önleme çabalarını artırmaya yörielik eylem;
- Özellikle tıbbi bakım, birincil sağlık merkezleri, ana ve çocuk
sağlığı merkezleri, aile planlaması, epidemiyolojik gözetim sistemleri
ve bulaşıcı hastalıklarla mücadele önlemleri olmak üzere halk sağlığı
hizmetlerinin geliştirilmesi;
- Sağlık ve sağlık idaresi personelinin eğitimi;
- Doğal afetlerde tıbbi işbirliği.
GÖÇ
Avrupa-Akdeniz ilişkilerinde göç konusunun önemi göz önünde tutularak göç
akımlarına ve baskılarına ilişkin önerilerin yapılacağı toplantılar teşvik
edilecektir. Bu toplantılarda, başka hususların yanı sıra özellikle
Birlik'te yasal olarak ikamet eden göçmenlerin yaşama koşullarıyla ilgili
olmak üzere MED-Migration programı çerçevesinde kazanılan deneyim dikkate
alınacaktır.
TERÖRİZM, UYUŞTURUCU KAÇAKÇILIĞI VE ÖRGÛTLÛ SUÇLAR
Terörizmle mücadele bütün taraflar içirı öncelikli bir konu olmak
zorundadır. Bu doğrultuda, polis ve adalet yetkilileri ve diğer yetkililer
arasındaki işbirliğini güçlendirmek amacıyla yetkililer arasında düzenli
aralıklarla toplantılar gerçekleştirilecektir. Bu bağlamda,özellikle bilgi
alışverişinin artırılması ve suçluların iadesi usullerinin iyileştirilmesi
konuları ele alınacaktır.
Yetkililer, düzenli aralıklarla toplanarak özellikle kaçakçılık dahil
örgütlü suçlar ve uyuşturucu kaçakçılığı ile mücadele etmek amacıyla polis,
adalet, gümrük ve idare yetkilileri ve diğer yetkililer arasındaki
işbirliğini geliştirmek üzere alınabilecek pratik önlemleri
tartışacaklardır.
Bütün bu toplantılar her ülkedeki durumun özelliğinin hesaba katıldığı
farklılaştırılmış bir yaklaşım ihtiyacı gereğince dikkate alınarak
düzenlenecektir.
YASADIŞI GÖÇ
Yetkililer, düzenli aralıklarla toplanarak yasadışı göçle mücadele etmek
amacıyla polis, adalet, gümrük ve idare yetkilileri ve diğer yetkililer
arasındaki işbirliğini geliştirmek üzere alınabilecek pratik önlemleri
tartışacaklardır.
Bütün bu toplantılar her ülkedeki durumun özelliğinin hesaba katıldığı
farklılaştırılmış bir yaklaşım ihtiyacı gereğince dikkate alınarak
düzenlenecektir.
V. KURUMSAL TEMASLAR
AVRUPA-AKDENİZ PARLAMENTERLERİ ARASINDA DİYALOG
1-4 Kasım 1995 tarihleri arasında Akdeniz'de Güvenlik ve İşbirliği
Parlamentolar-Arası Konferansı düzenlenmişti. Avrupa Parlamentosu'na
ortakların seçilmiş temsilcilerinin çok çeşitli konularda görüş alışverişine
girmelerini sağlayabilecek mustakbel Avrupa-Akdeniz Parlamenterler Arası
Diyaloğu için diğer parlamentolarla birlikte girişimde bulunması çağrısında
bulunulur.
DİĞER KURUMSAL TEMASLAR
Özellikle Avrupa Topluluğu Ekonomik ve Sosyal Komitesi olmak üzere diğer
Avrupa organları ile Akdeniz ülkelerindeki mukabil kurumlar arasında düzenli
temaslar Avrupa Akdeniz Ortaklığı'yla ilgili temel hususların daha iyi
anlaşılmasına katkıda bulunacaktır.
Bu doğrultuda, Ekonomik ve Sosyal Komite Akdeniz ülkelerindeki mukabil
kurumlarla ve eşdeğer birimlerle ilişki kurma konusunda girişimde bulunmaya
çağrılır. Bu bağlamda, Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komiteler ve eşdeğer
kurumlar Akdeniz toplantısı 12 - 13 Aralık tarihlerinde Madrid'de
gerçekleştirilecektir.